Dụng cụ pha matcha gồm những gì? Cách chọn bộ dụng cụ phù hợp
Với người pha matcha tại nhà, những dụng cụ này góp phần tạo nên trải nghiệm thưởng trà thư giãn và chỉn chu hơn. Với quán đồ uống, chúng còn hỗ trợ chuẩn hóa công thức, kiểm soát định lượng và duy trì chất lượng thành phẩm.
Matcha có dạng bột mịn nên cách pha sẽ khác với các loại trà cần ngâm hoặc ủ trong nước. Nếu chỉ dùng muỗng khuấy thông thường, bột matcha rất dễ vón thành từng hạt nhỏ, lắng xuống đáy và khó tạo được lớp bọt mịn trên bề mặt.
Đó là lý do những người thường xuyên thưởng thức matcha thường chuẩn bị một số dụng cụ chuyên dụng như chổi chasen, bát chawan, muỗng chashaku và rây lọc. Mỗi dụng cụ đảm nhận một vai trò riêng, từ định lượng, làm tơi bột đến đánh matcha hòa quyện với nước.
Vậy một bộ dụng cụ pha matcha gồm những gì? Người mới cần mua đầy đủ tất cả các món hay chỉ cần những dụng cụ cơ bản? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Vì sao nên sử dụng dụng cụ pha matcha chuyên dụng?
Không phải tất cả dụng cụ trong một bộ trà đạo đều bắt buộc đối với người mới. Tuy nhiên, sử dụng đúng dụng cụ sẽ giúp quá trình pha matcha dễ dàng và ổn định hơn.
Trước hết, rây lọc giúp phá vỡ những phần bột đang kết dính, hạn chế tình trạng matcha bị vón sau khi thêm nước. Chổi chasen với nhiều nan tre mảnh tạo ra chuyển động nhanh trong nước, từ đó giúp bột phân tán đều và hình thành lớp bọt nhỏ trên bề mặt.
Bên cạnh đó, bát chawan có phần miệng rộng, tạo đủ không gian để người pha di chuyển chasen mà không làm nước bắn ra ngoài. Muỗng chashaku hoặc cân điện tử lại hỗ trợ kiểm soát lượng bột, giúp hương vị giữa các lần pha không chênh lệch quá nhiều.
Với người pha matcha tại nhà, những dụng cụ này góp phần tạo nên trải nghiệm thưởng trà thư giãn và chỉn chu hơn. Với quán đồ uống, chúng còn hỗ trợ chuẩn hóa công thức, kiểm soát định lượng và duy trì chất lượng thành phẩm.
Bộ dụng cụ pha matcha cơ bản gồm những gì?
Một bộ dụng cụ pha matcha truyền thống có thể bao gồm nhiều món khác nhau. Tuy nhiên, những dụng cụ được sử dụng phổ biến nhất vẫn là chasen, chawan, chashaku, rây lọc, đế gác chổi và hũ bảo quản.
Chổi chasen – Dụng cụ đánh matcha
Chasen là loại chổi đánh matcha truyền thống được làm từ tre. Phần đầu chổi được tách thành nhiều nan nhỏ, có khả năng di chuyển linh hoạt trong nước và giúp bột matcha phân tán nhanh hơn.
Khi sử dụng đúng cách, chasen giúp:
Hạn chế bột matcha vón cục.
Tạo lớp bọt mịn trên bề mặt.
Giúp matcha hòa quyện đồng đều với nước.
Mang lại kết cấu mềm và dễ uống hơn.
Chasen có nhiều loại với số lượng nan khác nhau. Dòng chổi khoảng 80–100 nan thường được nhiều người mới lựa chọn vì tương đối dễ sử dụng và phù hợp với cách pha matcha loãng thông thường.
Khi đánh, không nên xoay chổi theo hình tròn như khuấy cà phê. Thay vào đó, hãy giữ cổ tay thả lỏng và di chuyển chasen nhanh theo hình chữ “M” hoặc “W”. Cách đánh này giúp tạo nhiều chuyển động trong nước mà không làm nan chổi cọ mạnh vào đáy bát.
Bát chawan – Bát dùng để đánh matcha
Chawan là loại bát chuyên dùng trong quá trình pha và thưởng thức matcha. Điểm đặc trưng của bát là miệng tương đối rộng, lòng bát đủ sâu và phần đáy có không gian để chasen chuyển động.
Bát miệng rộng giúp người pha kiểm soát chổi tốt hơn, hạn chế nước bắn ra ngoài và dễ quan sát độ hòa tan của matcha. Chất liệu gốm hoặc sứ cũng có khả năng giữ nhiệt tương đối ổn định trong quá trình pha.
Khi chọn chawan, nên ưu tiên:
Miệng bát rộng.
Lòng bát không quá sâu.
Bề mặt phía trong tương đối nhẵn.
Đáy bát đủ rộng để di chuyển chasen.
Bát cầm chắc tay và không quá nặng.
Người mới chưa có chawan vẫn có thể sử dụng một chiếc bát gốm miệng rộng thay thế. Tuy nhiên, nên tránh bát quá nhỏ hoặc thành bát quá cao vì sẽ gây khó khăn khi đánh matcha.
Muỗng chashaku – Muỗng lấy bột matcha
Chashaku là chiếc muỗng tre nhỏ thường xuất hiện trong bộ dụng cụ pha matcha truyền thống. Phần đầu muỗng được uốn cong để dễ lấy bột từ hũ và đưa vào bát.
Công dụng chính của chashaku là hỗ trợ lấy và ước lượng lượng matcha cho mỗi lần pha. Dụng cụ này cũng giúp hạn chế việc dùng muỗng kim loại ẩm hoặc còn mùi thực phẩm tiếp xúc trực tiếp với bột.
Tuy nhiên, chashaku không phải dụng cụ bắt buộc đối với người mới. Khi cần công thức chính xác, đặc biệt là trong kinh doanh, cân điện tử có độ chia nhỏ sẽ đáng tin cậy hơn so với việc ước lượng bằng muỗng.
Rây lọc matcha
Matcha có kết cấu rất mịn và dễ hút ẩm. Trong quá trình bảo quản, các hạt bột có thể bám vào nhau và tạo thành những cục nhỏ. Nếu cho trực tiếp vào nước, phần bột này sẽ khó tan hoàn toàn dù được đánh bằng chasen.
Rây lọc giúp làm tơi bột trước khi pha. Đây là một bước nhỏ nhưng ảnh hưởng rõ rệt đến độ mịn của thành phẩm.
Cách sử dụng khá đơn giản:
Đặt rây lên miệng bát.
Cho lượng matcha cần dùng vào rây.
Dùng muỗng nhẹ nhàng miết bột qua lưới.
Dàn bột thành một lớp mỏng dưới đáy bát trước khi thêm nước.
Nên chọn loại rây có mắt lưới nhỏ, làm từ vật liệu dễ vệ sinh và không giữ mùi.
Đế gác chasen
Đế gác chasen thường có hình dáng tương tự một búp hoa. Sau khi vệ sinh, chasen được đặt lên đế để các nan tre khô đều và duy trì độ cong tự nhiên.
Nếu để chasen nằm ngang hoặc úp trực tiếp xuống mặt bàn, phần nan chổi có thể bị ép lệch, xòe không đều hoặc khó thoát ẩm. Về lâu dài, điều này làm giảm khả năng đánh matcha và rút ngắn thời gian sử dụng chổi.
Đế gác không trực tiếp ảnh hưởng đến hương vị đồ uống nhưng là phụ kiện hữu ích nếu bạn thường xuyên sử dụng chasen.
Hũ bảo quản matcha
Matcha dễ bị ảnh hưởng bởi ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm và không khí. Khi bảo quản không đúng cách, bột có thể giảm mùi thơm, chuyển màu hoặc xuất hiện mùi lạ.
Hũ đựng matcha nên có nắp kín, sạch, khô và không ám mùi thực phẩm. Sau mỗi lần sử dụng, cần đóng nắp ngay thay vì để hũ mở lâu ngoài không khí.
Chỉ nên lấy một lượng bột vừa đủ cho mỗi lần pha. Tránh dùng muỗng còn ướt vì hơi ẩm có thể làm phần matcha còn lại trong hũ nhanh vón và giảm chất lượng.
Ca đong và cân điện tử
Ca đong và cân điện tử không phải dụng cụ truyền thống trong trà đạo nhưng rất hữu ích khi pha matcha theo công thức cụ thể.
Cân giúp người pha kiểm soát chính xác lượng matcha, trong khi ca đong hỗ trợ định lượng nước hoặc sữa. Hai dụng cụ này đặc biệt cần thiết với quán đồ uống, nơi mỗi ly thành phẩm cần có hương vị tương đối đồng nhất.
Nếu pha tại nhà, người dùng vẫn có thể đo bằng muỗng và ước lượng nước. Tuy nhiên, sử dụng cân sẽ giúp bạn dễ điều chỉnh tỷ lệ để tìm ra công thức phù hợp với khẩu vị cá nhân.
Người mới cần mua những dụng cụ pha matcha nào?
Không nhất thiết phải mua một bộ dụng cụ đầy đủ ngay từ lần đầu. Bạn có thể lựa chọn theo nhu cầu, tần suất sử dụng và ngân sách.
Bộ tối giản để pha matcha tại nhà
Một bộ cơ bản dành cho người mới có thể gồm:
Một chiếc rây lọc mắt nhỏ.
Một chổi chasen.
Một bát gốm miệng rộng.
Một chiếc cân điện tử hoặc muỗng đong.
Một hũ kín để bảo quản bột.
Trong số đó, rây và chasen là hai dụng cụ ảnh hưởng trực tiếp nhất đến khả năng hòa tan và lớp bọt của matcha. Chawan có thể tạm thay bằng bát phù hợp, còn chashaku có thể thay bằng muỗng nhỏ hoặc cân điện tử.
Bộ đầy đủ cho người yêu thích trải nghiệm trà đạo
Nếu thường xuyên thưởng thức matcha và muốn có trải nghiệm pha trà chỉn chu hơn, bạn có thể chuẩn bị:
Chổi chasen.
Bát chawan.
Muỗng chashaku.
Rây lọc.
Đế gác chasen.
Hũ đựng matcha.
Khay trà và khăn lau dụng cụ.
Bộ đầy đủ không chỉ hỗ trợ thao tác pha mà còn tạo ra một khoảng thời gian thư giãn, nơi người pha có thể tập trung vào từng bước chuẩn bị và thưởng thức trà.
Bộ dụng cụ dành cho quán đồ uống
Đối với quán cà phê hoặc quán trà sữa, tiêu chí lựa chọn dụng cụ sẽ khác với pha trà tại nhà. Ngoài chất lượng thành phẩm, quán còn phải quan tâm đến tốc độ, độ bền, vệ sinh và khả năng chuẩn hóa.
Một bộ dụng cụ phục vụ kinh doanh có thể gồm:
Cân điện tử có độ chính xác cao.
Ca đong theo nhiều dung tích.
Rây lọc.
Bình hoặc bát đánh matcha.
Chasen, máy đánh cầm tay hoặc thiết bị đánh phù hợp.
Hộp bảo quản nguyên liệu kín.
Muỗng định lượng riêng.
Khăn và khu vực vệ sinh dụng cụ.
Quán nên xây dựng định lượng cụ thể cho từng món thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào cảm giác của nhân viên. Điều này giúp hạn chế chênh lệch hương vị giữa các ca làm việc.
Cách sử dụng bộ dụng cụ pha matcha
Để có một phần matcha mịn và ít vón, bạn có thể thực hiện theo các bước sau.
Bước 1: Làm nóng bát và làm mềm chasen
Cho một ít nước ấm vào chawan, sau đó đặt phần nan chasen vào nước trong thời gian ngắn. Nước ấm giúp nan tre mềm và linh hoạt hơn trước khi đánh.
Đổ nước ra ngoài rồi lau bát khô. Không nên cho matcha vào khi đáy bát vẫn còn những giọt nước lớn vì chúng có thể làm bột kết dính thành cục.
Bước 2: Rây bột matcha
Đong lượng matcha cần dùng rồi rây trực tiếp vào bát. Dùng chashaku hoặc muỗng nhỏ miết nhẹ để bột đi qua lưới.
Sau khi rây, matcha sẽ tơi và phân bố đều hơn, nhờ đó dễ hòa với nước trong bước tiếp theo.
Bước 3: Thêm nước
Cho lượng nước theo công thức vào bát. Không nên dùng nước đang sôi mạnh vì nhiệt độ quá cao có thể làm hương vị matcha trở nên gắt và kém cân bằng.
Lượng nước sử dụng sẽ phụ thuộc vào việc bạn muốn uống matcha nguyên bản, matcha latte hay dùng matcha làm nền cho một công thức đồ uống khác.
Bước 4: Đánh matcha
Một tay giữ chắc bát, tay còn lại cầm chasen nhẹ nhàng. Ban đầu, có thể khuấy chậm để bột hòa vào nước. Sau đó, tăng tốc và di chuyển cổ tay theo hình chữ “M” hoặc “W”.
Không cần dùng lực quá mạnh. Mục tiêu là tạo chuyển động nhanh ở phần nước phía trên thay vì ấn chasen xuống đáy bát.
Khi lớp bọt nhỏ xuất hiện tương đối đều, giảm tốc độ và nhẹ nhàng nhấc chasen lên khỏi bề mặt.
Bước 5: Hoàn thiện đồ uống
Matcha sau khi đánh có thể được thưởng thức trực tiếp hoặc kết hợp với sữa, nước trái cây và các nguyên liệu khác.
Nếu làm matcha latte, nên rót phần matcha đã đánh vào sữa ngay sau khi hoàn thành để hạn chế bột lắng xuống đáy.
Cách vệ sinh và bảo quản dụng cụ pha matcha
Dụng cụ được vệ sinh đúng cách sẽ giữ được hình dáng, hạn chế mùi và sử dụng bền hơn.
Đối với chasen
Sau khi dùng, rửa chasen bằng nước sạch để loại bỏ phần matcha còn bám giữa các nan. Không nên chà mạnh, vặn nan hoặc sử dụng chất tẩy rửa có mùi quá nồng.
Lắc nhẹ để loại bỏ nước thừa rồi đặt chasen lên đế gác tại nơi thoáng khí. Chỉ cất chổi khi đã khô hoàn toàn.
Đối với chawan và rây lọc
Rửa sạch ngay sau khi pha để matcha không khô và bám chặt trên bề mặt. Với rây, cần kiểm tra kỹ các mắt lưới vì bột mịn có thể còn mắc lại.
Sau khi rửa, để dụng cụ khô hoàn toàn trước khi cất nhằm hạn chế ẩm và mùi.
Đối với chashaku
Muỗng tre nên được lau sạch nhẹ nhàng sau khi sử dụng. Không nên ngâm lâu trong nước hoặc đặt ở nơi có nhiệt độ cao vì có thể khiến tre biến dạng.
Đối với hũ đựng matcha
Hũ phải luôn khô và không có mùi lạ. Sau khi lấy bột, đóng nắp kín và bảo quản ở nơi tránh ánh sáng, nhiệt độ cao cũng như các thực phẩm có mùi mạnh.
Kết luận
Một bộ dụng cụ pha matcha đầy đủ có thể gồm chổi chasen, bát chawan, muỗng chashaku, rây lọc, đế gác chổi và hũ bảo quản. Tuy nhiên, người mới không cần mua tất cả ngay từ đầu.
Bạn nên ưu tiên chasen, rây lọc, bát miệng rộng và dụng cụ định lượng vì đây là những món ảnh hưởng trực tiếp đến độ hòa tan và sự ổn định của thành phẩm. Khi đã pha matcha thường xuyên hơn, bạn có thể bổ sung chashaku, đế gác chổi cùng những phụ kiện khác để hoàn thiện trải nghiệm thưởng trà.
